Willemstad ligt op het eiland Curaçao, één van de Benedenwindse Eilanden voor de kust van Venezuela, die deel uitmaken van de Kleine Antillen. Curaçao ligt in de tropen, op ongeveer 120 NB en 680 WL. De Grote en de Kleine Antillen liggen in de Caribische Zee en vormen tezamen een langgerekte, als een haarspeld gekromde archipel, die zich uitstrekt van Cuba tot Aruba. Drie van de Benedenwindse Eilanden voor de Venezolaanse kust waren eeuwenlang Nederlandse koloniën (Aruba, Bonaire en Curaçao), net als drie veel kleinere Bovenwindse Eilanden (Saba, St. Eustatius en St. Maarten; dit laatste overigens slechts voor een deel – de rest was Frans). Curaçao ligt centraal tussen Aruba en Bonaire en is het grootste van de zes. Mede hierdoor werd het ‘hoofdeiland’ van de kolonie de Nederlandse Antillen. Willemstad ligt aan de zuidwestzijde van Curaçao, dat ruwweg ongeveer twee keer zo groot is als Texel. Het heuvelachtige eiland kent een aantal baaien die als natuurlijke havens konden functioneren. De grootste en belangrijkste is de St.-Annabaai, die tevens een doorvaart vormt naar het veel ruimere inlandige wateroppervlak van het Schottegat. Aan de noordzijde van het Schottegat werd al voor de Tweede Wereldoorlog een grote olieraffinaderij gevestigd, die mede tot de doorgaande groei van Willemstad bijdroeg. Verder was de stad het centrum van handel en had het de functie van Gouvernement van ‘De West’.